It’s not easy being green

(Kermit the Frog)

NPO Groen lanceerde deze week de NPO-Groen app waarmee ze  “…Nederlanders wil inspireren groener en bewuster te leven”. En dat inspireren spreekt mij erg aan. Ik behoor tot de school die ervan overtuigd is dat een schonere wereld alleen gaat lukken als mensen zich vrijwillig, van onderuit de samenleving, voor de toekomst van de Aarde willen inzetten. Dwang van bovenaf zal uiteindelijk alleen maar leiden tot verzet.

Alhoewel ik waarschijnlijk al een meer dan gemiddelde inspanning lever om duurzaam te leven vind ik altijd dat ik nog véél te weinig doe. Dus zo’n steuntje in de rug van de NPO kan nooit geen kwaad. Installeren die app dus.

Meteen komen er vragen voorbij over mijn huidige gedrag en wat ik daaraan nog kan verbeteren. Hoewel ik al de nodige vragen kan aftikken met ‘doe ik al’ kan ik voor deze week toch nog 6 doelen stellen. Ik moet nog wel even kwijt dat het voor mij lastig is alle vragen naar volle waarheid te beantwoorden. Geen enkele ‘vergroener’ houdt er rekening mee dat de gebruiker wellicht al elektrisch rijdt en deze stroom met eigen zonnepanelen en windmolen-aandelen opwekt. Ik voel me daarom niet aangesproken om de auto te laten staan en de trein te nemen.
Enfin, mijn taken deze week zijn:
– Ik verlaag mijn schermhelderheid
– Ik print niets
– Ik repareer mijn spullen
– Ik halveer vaatwastabletten
– Ik drink geen koffie

Bij iedere doelstelling staat een klein filmpje van een BN’er die mij het laatste zetje moet geven om door te pakken. Waarom moest ik ook alweer stoppen met koffiedrinken? Gerard Ekdom vertelt het mij precies:
“In Nederland drinken we gemiddeld 6,5 miljoen liter koffie. Dat is 1,5 hectares regenwoud wat er ook mee verdwijnt, want ja, door al die filters gebruik je heel erg veel papier. Alles bij mekaar opgeteld best erg veel. Nou, dus als je een week geen koffie drinkt, bespaar je niet alleen het milieu maar ook heel erg veel brandstof en ook regenwoud. Twee vliegen in één klap.            Nu jij weer.”

Nu ik weer. Bij de productie van koffie wordt heel veel water gebruikt, dat is een feit. Ook worden er bossen gekapt voor het kweken van allerlei gewassen waarnaar in de wereld grote vraag is: soja, palmolie, cacao en dus ook koffie. Ook het grootschalige gebruik van bestrijdingsmiddelen en de uitbuiting van boeren en hun gezinnen zijn ernstige bijprodukten van onze consumptiemaatschappij. Maar het gebruik van koffiefilters?

Beste Gerard: papier wordt gemaakt van hout met heel veel cellulose. Dat zijn voornamelijk naaldbomen. Tropische regenwouden bestaan voornamelijk uit hardhout boomsoorten waarvan ramen en kozijnen worden gemaakt. En trendy tuinmeubelen die we iedere drie jaar vervangen door weer meer trendy loungefauteuils. De Nederlandse havens zijn overigens de grootste doorgangsroutes voor al dat (vaak illegale) hardhout.

Maar goed, terug bij de koffie. Koffie heeft onweerlegbaar een grote impact op de Aarde, zij het om volstrekt andere redenen dan Ekdom ons wil doen geloven. De intenties zijn goed zullen we maar zeggen, dus snijdt dit voornemen zeker hout.
Toch knelt er iets: NPO Groen richt zich vooral, zo leid ik af uit de vragen, op mensen die nog nauwelijks bezig zijn met hun ecologische voetafdruk. Dat is helaas nog een grote groep, dus het effect van deze actie wordt vanwege de wet van de grote getallen nog best fors. Maar je moet dan dingen vragen die niet echt pijn doen: apparaten niet op stand-by maar helemaal uitzetten, minder voedsel weggooien, afval scheiden, meer lokale groenten eten, korter douchen; iedereen moet hier zonder al te veel moeite aan kunnen deelnemen.
Maar waarom dan helemaal geen koffie meer drinken? Waarom niet minderen: als u meer dan 1 kop koffie per dag drinkt uw gebruik halveren? Dat lijkt me én haalbaar én een mooie stap. Adviseer dan losse koffie of hervulbare pads waarmee je gedoseerd kunt zetten (geen koffie weggooien, geen overbodige cups op de afvalberg) en kies voor koffie met een erkend keurmerk (stimuleert handel in duurzame en verantwoorde productie voor mens én milieu). Dat zet deelnemers aan het denken, en dan kan zo’n vraag leiden tot gedragsverandering die ook ná die week nog effect heeft. En dat zijn écht twee vliegen in één klap.

Ik heb de filmpjes bij de andere doelen van deze week maar niet meer bekeken. Ik vrees namelijk dat mijn column dan veel te lang wordt, en dat kost dan weer veel extra stroom.
Blijf ik nog met wat dilemma’s voor de andere doelen: ik gebruik in mijn printer al papier dat gemaakt wordt van –in Nederland gekweekt– olifantsgras. Maar ik zal zo weinig mogelijk printen want niet printen is nog steeds beter dan milieubewust printen.
Ik tuur nu ook inmiddels naar mijn, in helderheid teruggedraaide, beeldscherm terwijl ik verblind word door de zon die mijn zonnepanelen strelen.
Maar ik zet door: vanmiddag ga ik proberen mijn hoofdtelefoon te repareren en neem me voor de vaatwastabletten te halveren. Ook voor mij valt er nog heel veel winst te behalen.

En tot slot nog een tip voor NPO-Groen: laat voor één keer die BN’ers eens links liggen en vraag mensen met gedegen kennis om makkelijk te behalen doelstellingen te formuleren en te onderbouwen om deze sympathieke actie tot een succesvol einde te brengen. En Gerard: doe waar je goed in bent, radio maken en doe daarnaast gewoon méé met de vernieuwde app van NPO-Groen. Je wordt er groener en wijzer van.